Mondzorg is belangrijk voor de algemene gezondheid, dat weten we allemaal. Maar wat we niet allemaal weten is hoe de financiering rondom mondzorg in de langdurige zorg werkt. Uit een onafhankelijk onderzoek van ZorgFocuZ onder bijna 400 zorgprofessionals is namelijk gebleken dat 75% van de mensen niet weet hoe de financiering in elkaar steekt.
Dat is echter niet verrassend. De financiering van mondzorg in de langdurige zorg is complex. De vergoeding hangt af van de woonvorm en de manier waarop de zorg is georganiseerd. Daardoor ontstaat regelmatig onduidelijkheid over verantwoordelijkheden, declaraties en vergoedingen.
In deze blog leggen we uit hoe de financiering werkt, welke rol zorginstellingen hebben en hoe mondzorgorganisaties kunnen bijdragen aan een transparante en goed georganiseerde uitvoering.
De financiering begint bij de zorgsituatie
Een veelvoorkomende misvatting is dat mondzorg voor alle mensen met een zorgindicatie op dezelfde manier wordt vergoed. In werkelijkheid hangt de financiering af van de manier waarop de zorg is georganiseerd. Kort samengevat komt het op het volgende neer: Er is slechts één zorgvorm waarbij mondzorg vergoed wordt vanuit de Wlz en niet via de zorgverzekeringswet: bij een Wlz-indicatie inclusief behandeling en inclusief verblijf. Overige vormen vallen allemaal onder de zorgverzekeringswet. We lichten natuurlijk graag toe hoe dat precies zit.
Mensen met een VPT of MPT
Bij een Volledig Pakket Thuis (VPT) of Modulair Pakket Thuis (MPT) heeft iemand wel een Wlz-indicatie voor langdurige zorg, maar woont diegene thuis. Bij een VPT kan ’thuis’ ook betekenen: een appartement of kamer in of nabij een zorginstelling waarvoor huur wordt betaald.
Omdat er geen sprake is van verblijf in een zorginstelling, wordt de mondzorg niet vergoed vanuit de Wlz. De persoon blijft onder behandeling van de eigen huisarts en is zelf verantwoordelijk voor het regelen van mondzorg en de bijbehorende kosten.
Verblijf in een zorginstelling mét behandeling
Alleen mensen die in een zorginstelling wonen én behandeld worden door de arts van de zorginstelling hebben recht op mondzorg die geregeld wordt door de zorginstelling. Deze mondzorg wordt volledig betaalt uit de Wlz-gelden en de bewoner hoeft geen aparte mondzorgverzekering meer af te sluiten.
De zorginstelling moet de mondzorg faciliteren en maakt hierover afspraken met een mondzorgaanbieder. Deze mondzorgaanbieder declareert de geleverde zorg rechtstreeks bij het zorgkantoor.
Voor zorginstellingen betekent dit dat goede afspraken gemaakt moeten worden met de mondzorgaanbieder over de uitvoering van de mondzorg, registratie van behandelingen en het delen van informatie tussen zorginstelling en mondzorgorganisatie.
Voor de bewoner betekent dit dat hij geen factuur ontvangt en de aanvullende verzekering voor mondzorg kan laten vervallen. De mondzorg wordt volledig betaald vanuit de Wlz-gelden.
Verblijf in een zorginstelling zonder behandeling
Sommige mensen wonen in een zorginstelling, maar ontvangen daar geen behandeling als onderdeel van hun zorgpakket. Zij zijn onder behandeling van de eigen huisarts.
Voor deze mensen wordt mondzorg ook niet vergoed vanuit de Wlz. Zij blijven zelf verantwoordelijk voor het regelen van mondzorg en de bijbehorende kosten.
Met name het onderscheid in financiering tussen bewoners met en zonder behandeling zorgt regelmatig voor verwarring. Beide groepen wonen in een zorginstelling. Voor bewoners mét behandeling wordt mondzorg geregeld door de zorginstelling en vergoed vanuit de Wlz. Bewoners zónder behandeling moeten de mondzorg zelf regelen en betalen.

Een voorbeeld uit de praktijk
In een zorginstelling woont een bewoner met een Wlz-indicatie inclusief behandeling en een zorgzwaarte van 5. Zijn buurman heeft een Wlz-indicatie exclusief behandeling met dezelfde zorgzwaarte. De bewoner inclusief behandeling krijgt automatisch bezoek van de tandarts die door de zorginstelling is geregeld en hoeft hiervoor niets te betalen. De buurman exclusief behandeling moet zelf naar een reguliere tandartspraktijk en de mondzorg zelf betalen.
Voor zorgmedewerkers is dit onderscheid vaak verwarrend. Zij gaan er regelmatig van uit dat mondzorg voor iedere bewoner automatisch onder de Wlz valt, terwijl dat niet altijd het geval is.
Waarom dit onderscheid belangrijk is
Twee mensen kunnen dus op dezelfde locatie wonen en toch onder een andere financieringsregeling vallen. Daardoor is het niet altijd direct duidelijk wie verantwoordelijk is voor de organisatie en kosten van mondzorg.
Juist daarom is kennis van de verschillende zorgvormen belangrijk. Het helpt zorgprofessionals om tijdig de juiste mondzorg te organiseren voor bewoners die daar recht op hebben en voorkomt onduidelijkheid voor bewoners en hun vertegenwoordigers.
Meer dan alleen een vergoeding
De financiering van mondzorg gaat niet alleen over het betalen van behandelingen. Er horen ook verantwoordelijkheden bij.
De landelijke afspraken voor bewoners inclusief behandeling en verblijf schrijven voor dat zorginstellingen en mondzorgaanbieders samenwerken en zorgen voor een goede registratie van de geleverde zorg. Ook zijn zij verantwoordelijk voor duidelijke afspraken over verslaglegging, communicatie en dossiervoering.
Zorginstellingen zijn verantwoordelijk voor het verlenen van dagelijkse mondzorg aan alle bewoners. Dit maakt onderdeel uit van het zorgproces. Voor bewoners inclusief behandeling moeten afspraken worden gemaakt met een mondzorgaanbieder.
De rol van de mondzorgorganisatie
Voor zorginstellingen is het vaak lastig om alle regels rondom mondzorgfinanciering te overzien. Juist daarom speelt een gespecialiseerde mondzorgorganisatie een belangrijke rol.
Verschillende groepen en toegang tot mondzorg
De meeste ambulante mondzorgverleners behandelen alleen bewoners met een Wlz-indicatie inclusief behandeling. Voor bewoners zonder behandeling en voor bewoners met een VPT of MPT valt de mondzorg vaak onder de Zorgverzekeringswet. Dit vraagt meer administratieve organisatie en specialistische kennis van de mondzorgverlener.
Deze bewoners zijn vaak niet meer in staat om zelf een reguliere tandartspraktijk te bezoeken, terwijl mondzorg voor hen juist belangrijk is. Hierdoor kan de toegang tot tandheelkundige zorg onder druk komen te staan, met mogelijke gezondheidsrisico’s.
De rol van een gespecialiseerde mondzorgorganisatie
Een gespecialiseerde mondzorgorganisatie behandelt niet alleen bewoners inclusief behandeling, maar ook bewoners zonder behandeling en bewoners met een VPT of MPT. Daarnaast ondersteunt zij zorginstellingen bij de administratieve processen. Denk aan het beoordelen van de juiste financieringsroute, het correct registreren van behandelingen en het zorgvuldig indienen van declaraties.
Wanneer mondzorg op deze manier wordt georganiseerd, ontstaat meer duidelijkheid voor zorginstellingen, medewerkers, bewoners en vertegenwoordigers.
Transparantie voorkomt discussie
In de praktijk ontstaan vragen vaak pas wanneer een rekening wordt ontvangen of wanneer onduidelijk is wie een behandeling moet betalen.
Door vooraf helder vast te leggen welke zorg wordt geleverd, vanuit welke regeling deze wordt vergoed en hoe declaraties worden verwerkt, kunnen veel misverstanden worden voorkomen.
Een gespecialiseerde mondzorgorganisatie maakt niet alleen inzichtelijk welke zorg wordt geleverd, maar ook hoe deze wordt geregistreerd en gedeclareerd. Transparantie over behandelingen, tijdsbesteding en kosten is daarbij essentieel. Zo kunnen zorginstellingen erop vertrouwen dat declaraties aansluiten bij de daadwerkelijk geleverde zorg en dat publieke middelen zorgvuldig worden besteed.
Hoe is dit geregeld in jouw zorginstelling?
Mondzorg hoort een vanzelfsprekend onderdeel te zijn van goede zorg. Een goed begrip van de financiering, duidelijke afspraken en een sterke samenwerking tussen zorginstellingen en mondzorgorganisaties zorgen ervoor dat bewoners de mondzorg krijgen die zij nodig hebben.
Als zorginstelling is het dan ook belangrijk om vooraf te weten of de mondzorgorganisatie waarmee je samenwerkt ook bewoners exclusief behandeling, VPT of MPT kan behandelen, zodat de continuïteit van mondzorg voor alle bewoners geborgd is.
Heb je vragen over de financiering of wil je weten hoe dit in jouw zorginstelling is geregeld? Neem dan contact met ons op. We helpen je graag verder.

